 |
Grietje Bosker
was de eerste vrouw die in 1932 de net gesloten Afsluitdijk
overstak - nog voor diverse hoogwaardigheidsbekleders dit hadden
willen doen. Hoe zou Grietje antwoorden als we haar zouden vragen
wat er méér kan met de Afsluitdijk? Ongetwijfeld
eigenwijs en voor de troepen uit. Ze zal hebben gezien wat er
de afgelopen 75 jaar is gebeurd op en rond ´haar´
dijk en herkennen dat we in 1932 de toekomst niet konden voorspellen
en dat dit nu nog steeds niet lukt. Ze zal ons vragen waarom
we steeds in één klap van die grootse ideeën
in uitvoering willen brengen en of veel kleine stapjes niet
beter zouden zijn. Onze visie is daarom een visioen over de
mogelijke ontwikkeling van het gebied rond de Afsluitdijk. Omdat
we nog steeds geen toekomstvoorspellers zijn, is het veel beter
om te kiezen voor een adaptieve aanpak waarin de dijk uitgroeit
tot een landschap van formaat. Stapsgewijs zorgt dit plan voor
het ontstaan van een nieuwe dynamiek, waarbij functies van dijk
en water niet worden beperkt, vele invullingen voor de toekomst
open blijven en waarbij rust en ruimte worden benadrukt.
|
|
 |
Kern van onze visie op de Afsluitdijk:
de dijk wordt een katalysator, wordt een lerende dijk.
De dijk als ding verandert gaandeweg de omgeving tot 'een landschap
van formaat'. Dat is eerst en vooral een productielandschap, een landschap
dat iets voortbrengt: fris water, zilte gewassen, een schoonheidservaring,
vooral ook kennis. En daarmee - Grietje Bosker eerbiedigend - van
de dijk als ding; zet de stap naar een landschap van formaat. |
 |
Door de hoge bebouwingsdichtheid van
woningen in Nederland zijn wijde perspectieven op het open en lege
land in Nederland een schaarste artikel geworden. Nederland is omring
door water en zee Maar paradoxaal genoeg zijn de plekken waar men
aan de zee kan wonen zeer beperkt. Binnen het hier boven geschetste
beeld zou de Afsluitdijk als woonomgeving een unieke positie in kunnen
nemen. Deze projecten zullen zo in het dijklichaam geïntegreerd
worden dat ze het open zicht vanaf dijk niet blokkeren.
|
|
|
 |
Volgens de wet op de waterkering dient
er op korte termijn actie ondernomen te worden om te voldoen aan de
geldende veiligheidsnormen. Om ook de mogelijkheid van een lerende
dijk te benutten stellen we voor om enkele problemen tegelijkertijd
op te lossen. Ingegeven door de context wordt de dijk op bepaalde
plekken hoger en op andere plekken breder. Door deze differentie ontstaan
verschillende mogelijkheden om de dijk te diversifiëren zonder
dat het lineaire open karakter verloren gaat. Een verhoging aan de
Noord-Hollandse kant van de Afsluitdijk wordt gecombineerd met een
nieuwe en hogere brug waardoor de doorstroming van (water) verkeer
wordt verbeterd, tevens ontstaat er door de verhoging een prachtig
nieuw panorama over de dijk en de Waddenzee. Door een verbreding aan
de Friese kant kan aan de Waddenzee kant kan geëxperimenteerd
worden met zilte landbouw. Indien dit succesvol blijkt sluit dit goed
aan op de thematiek van andere proeftuinen; een osmose centrale, een
infocentrum voor duurzame energie en de pionierswoningen.
|
|
|
 |
 |
 |
|
|
|
|
Een uitspraak over de Afsluitdijk is
tevens een uitspraak over het landschap en de identiteit van Nederland.
Ons motto is dan ook van lijn tot landschap. In andere woorden; van
de 1-dimensionaliteit van een lijn naar de 4-dimensionaliteit van
het landschap waarin naast de ruimtelijke dimensies ook de factor
tijd is opgenomen. Juist in deze temporele dimensie zit de complexiteit
en onzekerheid met betrekking tot het uitvoeren van plannen. We beginnen
in het nu, met de parameters zoals ze nu bekend zijn. Stap voor stap
gaan we richting een toekomst en we weten nu niet waar we uitkomen.
We hebben een visie, een wens, maar toenemende kennis, ontwikkelingen
op nationaal en mondiaal niveau en nieuwe - nu nog onbekende - gebeurtenissen
bepalen uiteindelijk hoe de werkelijkheid van 2200 eruit ziet. Vanuit
de huidige ruimtelijke ordening bezien is dit een proces dat (nog)
niet in regels is te vatten. In deze procedure kan worden voortgebouwd
en gebruik worden gemaakt van kennis die in de proeftuinen en het
kwelderspel is opgedaan.
|
|
|
   |
Het consortium
Grietje Bosker zet proefondervindelijk en stap voor stap een trein
vol innovaties in beweging. Dat heeft tot gevolg dat de eerste stappen
wellicht "onzichtbaar" zullen zijn. Voor elke stap gedurende
het traject is het essentieel om met de verschillende partijen, stakeholders,
bestuurders en burgers goed te communiceren. Om de vaak complexe en
abstracte materie tastbaar te maken stelt het consortium een speciaal
infopaviljoen voor. Dit zogenaamde Grietje Bosker paviljoen reist
rond het gehele IJsselmeer.
|
|
|
|